CƠ SỞ THÔNG TIN HỌC
Giáo trình chính:
Đoà�n Phan Tân. Thông tin học, ĐHQG Hà Nội, 2006
Tài liệu tham khảo:
?Trần mạnh Tuấn. Sản phẩm và dịch vụ thông tin thư viện,1998.
? Phân tích và thiết kế hệ thống thông tin quản lý, Trẻ, Tp.HCM, 1996.
? Nguyễn Hữu Hùng. Thông tin học: từ lý thuyết đến thực tiễn, 2006.
? Vickery B. Information Science in Theory and Practice, Butterworths, London, 1987.
? Rowley J.E. Organizing knowledge. Ashgate, London, 1992.
Bài 1: THÔNG TIN VÀ THÔNG TIN HỌC
 Các lĩnh vực nghiên cứu của thông tin học:
 Thói quen của con người trong các vai trò nguồn tin, người nhận tin, người dùng tin và kênh truyền tin;
 Sự phát triển của thông tin: qui mô, mức độ tăng trưởng, sự sản xuất, phân phối và sử dụng;
 Các vấn đề liên quan đến các chức năng lưu trữ, phân tích và tìm thông tin;
 Tổ chức các hệ thống thông tin và hoạt động của chúng trong quá trình truyền thông tin; 
 Bối cảnh xã hội, kinh tế và chính trị của quá trình truyền thông tin.
 Các vấn đề liên quan đến các chức năng lưu trữ, phân tích và tìm thông tin;
 Tổ chức các hệ thống thông tin và hoạt động của chúng trong quá trình truyền thông tin; 
 Bối cảnh xã hội, kinh tế và chính trị của quá trình truyền thông tin.
 Những vấn đề quan trọng thông tin học phải giải quyết:
 vấn đề liên quan đến khía cạnh vật chất: các đặc trưng và qui luật của thông tin được ghi lại là gì?
 vấn đề liên quan đến khía cạnh xã hội: con người quan tâm, tìm kiếm và sử dụng thông tin như thế nào?
Một trong những đặc trưng của thông tin học là thông tin học chủ yếu nghiên cứu thông tin được ghi lại.
Một trong những thách thức lớn đối với thông tin học là phải tìm biện pháp giải quyết với lượng thông tin ngày càng lớn. Sự phát triển qui mô của nguồn thông tin đòi hỏi phải có cách tổ chức và cách tiếp cận thông tin mới.


II. Những vấn đề chung về thông tin
1. Khái niệm về thông tin (TT):
 Mọi quan hệ, mọi hoạt động của con người đều dựa trên 1 hình thức giao lưu thông tin nào đó.
 Qua TT con người nhận biết được thế giới xung quanh, giao tiếp, trao đổi với nhau.
 TT là toàn bộ tri thức của nhân loại được truyền lại trong không gian, thời gian.
3. Phân loại thông tin:
3.1. Theo giá trị và qui mô sử dụng
3.2. Theo nội dung thông tin:
 TT KHKT
 TT kinh tế
 TT pháp luật
 TT văn hóa – xã hội…
3.3. Theo Đối tượng sử dụng
 TT đại chúng
 TT khoa học
3.4. Theo hình thức thể hiện TT
 TT nói – viết – hình ảnh – TT đa phương tiện
4. Lịch sử phát triển của thông tin.
4.1. Tiếng nói:
- Là phương tiện truyền tin được coi là cổ xưa nhất của con người.
- Đóng vai trò nền tảng trong truyền thông XH.
* Ưu điểm:
- Tốc độ đưa tin nhanh.
- Không cần đến sự hỗ trợ của các trang thiết bị.
* Nhược điểm:
- Không lưu giữ được theo thời gian.
- Khả năng truyền bị hạn chế bởi không gian
4.2. Chữ viết:
- Từ nhu cầu khách quan của con người.
- Do hạn chế truyền tin bằng lời nói.
 con người phải tìm cách ghi lại lời nói.
+ Ghi lại như thế nào?  Xuất hiện các ký hiệu, chữ viết.
+ Ghi vào đâu?  trên các vật mang tin.
- Chữ viết ra đời, các phương thức giao lưu, truyền bá TT được biến đổi sâu sắc.
- Khắc phục được các nhược điểm của tiếng nói.
4.3. Nghề in
- TK XV nghề in xuất hiện:
+ Là thành tựu kỹ thuật to lớn.
+ Biến TL viết tay thành sách in với khả năng nhân bản rất lớn.
- TK XVIII, phát minh ra máy chữ, góp phần cơ giới hóa việc ghi TL.
- TK XIX, phát minh ra phim và kĩ thuật chụp ảnh, giúp con người ghi lại TT bằng hình ảnh...
4.4. Công nghệ thông tin hiện đại
 Phương tiện thông tin đại chúng:
- Truyền thanh, truyền hình.
- Điện thoại, máy fax
- Máy tính cá nhân
- Hệ thống mạng máy tính và mạng viễn thông
 Đặc biệt liên mạng thông tin toàn cầu Internet
Giúp con người thu thập, xử lý, lưu trữ và giao lưu thông tin thuận tiện, nhanh chóng.